Günümüzde dijitalleşmenin hız kazanmasıyla birlikte kişisel verilerin toplanması, işlenmesi ve saklanması kaçınılmaz hale gelmiştir. Bu durum, kişisel verilerin güvenliği ve gizliliği konusunu her zamankinden daha önemli kılmıştır.
Türkiye’de bu alandaki temel düzenleme, 7 Nisan 2016 tarihinde yürürlüğe giren 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK)’dır.
KVKK’nın temel amacı; kişisel verilerin işlenmesinde başta özel hayatın gizliliği olmak üzere kişilerin temel hak ve özgürlüklerini korumak ve kişisel verileri işleyen gerçek ve tüzel kişilerin uyması gereken usul ve esasları düzenlemektir.
Kanun, yalnızca büyük ölçekli şirketleri değil; küçük işletmeleri, dernekleri, vakıfları ve hatta bireysel veri işleyen gerçek kişileri dahi kapsayabilecek geniş bir uygulama alanına sahiptir. Kanuna göre kişisel veri, kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgiyi ifade eder.
Ad, soyad, T.C. kimlik numarası, telefon numarası, e-posta adresi gibi bilgiler kişisel veri kapsamında değerlendirilirken; sağlık bilgileri, biyometrik veriler ve ceza mahkûmiyeti gibi veriler ise özel nitelikli kişisel veri olarak daha sıkı koruma altına alınmıştır.
KVKK, kişisel verilerin işlenmesinde uyulması gereken temel ilkeleri açıkça belirlemiştir. Bu ilkeler; hukuka ve dürüstlük kurallarına uygun olma, doğru ve güncel olma, belirli ve meşru amaçlarla işlenme, işlendikleri amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olma ve ilgili mevzuatta öngörülen veya işlendikleri amaç için gerekli olan süre kadar muhafaza edilmedir. Veri sorumluları, bu ilkelere uygun hareket etmekle yükümlüdür.
Kanun kapsamında veri sahiplerine (ilgili kişilere) de önemli haklar tanınmıştır. Kişiler; kendileriyle ilgili kişisel verilerin işlenip işlenmediğini öğrenme, işlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme, verilerin düzeltilmesini veya silinmesini isteme ve hukuka aykırı bir işlem nedeniyle zarara uğraması hâlinde tazminat talep etme hakkına sahiptir. İşletmeler açısından KVKK uyumu, yalnızca hukuki bir zorunluluk değil, aynı zamanda kurumsal itibarın korunması açısından da kritik öneme sahiptir.
Kanuna aykırı veri işleme faaliyetleri, idari para cezaları ve ciddi itibar kayıpları ile sonuçlanabilmektedir. Bu nedenle aydınlatma metinlerinin hazırlanması, açık rıza süreçlerinin doğru yönetilmesi, veri güvenliği tedbirlerinin alınması ve gerekli hâllerde VERBİS kayıtlarının yapılması büyük önem taşır. Sonuç olarak KVKK, kişisel verilerin korunmasını esas alan çağdaş bir hukuk düzenlemesidir. Hem bireylerin haklarını güvence altına almakta hem de veri işleyen kurum ve kuruluşlara şeffaf, güvenli ve sorumlu bir veri yönetimi anlayışı kazandırmayı hedeflemektedir. KVKK’ya uyumlu hareket etmek, dijital çağda sürdürülebilir ve güvenilir bir yapı oluşturmanın temel taşlarından biridir.
